يكشنبه ۶ مهر ۱۳۹۹
Sunday 27 September 2020
ايران امروز

علی‌محمد اسکندری‌جو ‏

گوته، شاملو و داوری تاریخ

در برهه جنگی تاریخ معاصر به دنبال نویسنده و شاعری می‌گشتم که چنانچه آثار او را با "متراژ" ‏ایرانی بسنجم معادلی در قامت یوهان ولفگانگ مشهور به "گوته" آلمانی درآید که احمد شاملو ‏درآمد. این تناظر استعاری را به سبب داوری تاریخ درباره این دو شاعر آوردم که گویی به گناه ‏یکی، دیگری مجازات می‌شود!

هاشم آقاجری

فرآیند دموکراتیزاسیون وچالشهای آن درتاریخ معاصر ایران

آزادی و دموکراسی، استقلال و ناوابستگی، عدالت در معنا و مفهوم موسع برابری‌طلب و تبعیض‏زدای آن، رشد و توسعه اقتصادی، همبسته‏های جدایی‏ناپذیرند که هیچ یک را بدون دیگری به ویژه بدون نظامی دموکراتیک نمی‏توان داشت و باید آنها را به طور موزون و هماهنگ ایجاد و حفظ کرد. ایران امروز در پایان دهۀ دوم قرن بیست و یکم، بیش از هر زمان دیگری در گذشته برای چنین گذاری آمادگی دارد.

قربان عباسی

(گفتاری درباره بردگی ‏خودخواسته)

نگاهی به اندیشه‌های اتین دولابوئسی

‏«اکنون می‌خواهم دریابم چگونه می‌شود این‌همه انسان، این‌همه ده، این‌همه شهر و این‌همه کشور گاه ‏خودکامه‌ای را برتابند که جز قدرتی که خود به آنان می‌دهند قدرتی دیگر ندارد و نمی‌تواند هیچ ‏گزندی به آنان رساند مگر آن‌که آنان خود بخواهند و نمی‌تواند به آنان هیچ ستمی روا دارد مگر ‏آن‌که آنان خود ترجیح دهند رنج بکشند و دم برنیاورند»‏

علی‌محمد اسکندری‌جو

رضا شاه در نقطه کور تاریخ

تاریخ فقط آینه نیست که در آن ببینیم آنچه را که می‌بینیم بلکه نقطه کوری دارد که نمی‌‏بینیم آنچه را که باید ببینیم. اینجا اگر تاریخ را بسیار فشرده و خلاصه کنم تا در ذهن ما "ملکه" شود ‏پس تاریخ همان حافظه است؛ حافظه یا روایتی که با مهارت طراحی و ساخته می‌شود تا به ما ‏هویت، هدف و معنا بدهد.

محسن رنانی / حسین قربانی

در فرایند آموزش، «پرسش» را قدر بدانیم

کودکان محکوم، دیکتاتورهای حاکم

اولین پیامد یک نظام آموزشی‌ که در آن، معلم، گوینده صرف و دانش‌آموز شنونده صرف باشد، شکل‌گیری رابطه سلطه میان دانش‌آموز و معلم است... اگر در جامعه‌ای در همه بخش‌ها و همه مشاغل اداری و غیر‌اداری و همه تعاملات روزمره تا جایی که امکان دارد سلطه‌گری صورت می‌گیرد به دلیل آن است که در مدارس از کودکی به‌طور آشکار یا پنهان یا به‌صورت رسمی یا ضمنی، سلطه‌پذیری آموزش داده شده است.

هاشم آقاجری

طالقانی، ابوذر آزادی

نهاد انتصابی در ایران، در آغاز موری است که به تدریج مار می‌شود و سرانجام به اژدهایی ‏لویاتان وار تبدیل می‌گردد که همه‌ی نهادهای انتخابی را می‌بلعد و آزادی و دموکراسی و حاکمیت مردم و ‏ملت را بلا موضوع و بلا مفهوم می‌سازد. گذار نظری و عملی طالقانی از مشروطیت به جمهوریت و در ماه‌های پایانی عمر به جمهوری شورایی، جمع‌بند نظری-عملی این ‏پراکسیس تاریخی بود.‏

قربان عباسی

توسعه کاربست خرد است، پیش رفتن و نه فرورفتن

توسعه آرزوی ماست. آرزویی تحقق ‏نیافته لکن باید بیابد و امکان آن جز به تغییر نگاه ‏از آسمان به زمین، جز وفاداری پراشتیاق به زمین، جز به ذهنی ‏باز و مبدع و نه الزاماً پر ممکن نخواهد بود. پیشرفت پیش ‏رفتن است و نه فروفتن. آن که چشم به آسمان می‌دوزد‌ای بسا ‏درچاه فروافتد... توسعه کاربست خرد است که ‏نداشتیم. قصه همین است که شاعر خردگرای‌مان گفت: «به یزدان ‏اگر ما خرد داشتیم»

محمود سریع‌القلم

آلمانی‌ها چگونه حکمرانی می‌کنند؟

آلمانی‌ها چهار درس کلیدی به واسطۀ فاجعۀ جنگ جهانی دوم آموختند: تسلطِ یک طرز تفکر در جامعه به بسیاری تصمیم‌های اشتباه منجر می‌شود. / وجود یک حزب فراگیر تنها به پوپولیسم منتهی می‌شود. بدون اجماع‌سازی میان دولت و ملت، جامعه روی رشد، پیشرفت و ثبات را نخواهد دید / و بدون مناظره در سطح جامعه نمی‌توان به توسعه دست یافت.

علی‌محمد اسکندری‌جو ‏

هویت در برزخ دین و فرهنگ

در غرب دوران گذار هویت از دین به فرهنگ یا به عبارتی دوران تغییر گشتاور هویت جمعی از ‏متافیزیک به فیزیک (طبیعت) دورانی بسیار سهمگین و پر هزینه شد. این گذار هولناک دیر یا زود ‏به دیگر نقاط نیز می‌رسد تا هویتی که در برزخ دین و فرهنگ گرفتار است روزی از این دو راهی ‏خارج شود.

مهدی رجبی

کرونا و آزادی

فاجعه کرونا در جامعه‌های غربی بحران آزادی به‌بار نیاورد، بلکه بحران دیگری را که از چندین سال پیش در این جوامع در حال رشد بود، آشکار ‏کرد؛ بحران فردگرایی افراطی که جنبه ضد اجتماعی داشته، و همچون یک بیماری، یک انحراف یا آسیب (پاتوس) اجتماعی در ‏حال گسترش است. یک وجه این آسیب جامعه شناختی نفی اتوریته‌های موجود در جامعه است، و وجه دیگر آن رویاروی و ‏چالش با الزام‌های ناشی از مصلحت کل جامعه درجهت محدود کردن حقوق و آزادی‌های فردی است.‏

منوچهر بختیاری

آدمیت و پروتستانیزم اسلامی سید جمال‌الدین اسدآبادی

بسیاری از اهل قلم و نظر ایرانی بی‌آنکه با آثار و عملکرد سید آشنا و فهمیده باشند با رونویسی و تقلید و تکرار ادعا و برداشت‌های سطحی و ژورنالیستی برخی از شیفتگان فرنگی سید و تایید آدمیت،‌ او را بانی و مبدع دانشور اندیشۀ پروتستانتیسم اسلامی فرض کرده‌اند.

اسفندیار طبری

فرهنگ قدرت و قدرت فرهنگ - دو

انسان موجودی عجیب و متناقض است: از یک سو نسبت به دنیای بی‌نهایت نظر می‌کند و تمایل دارد تمامی مرزها را بشکند. از سوی دیگر او برای خود مرز می‌سازد، زیرا او تنها خود را در محدودیت، امن می‌بیند. آزادی و امنیت دو مقوله اساسی در درک وجود انسان است. یکی از این مرزها فرهنگ است. فلسفه وجودی فرهنگ را می‌توان در نیاز انسان به امنیت توصیف کرد.

ترجمه‌‌: فواد روستائی

دیدگاه‌های دو اقتصا‌‌د‌‌‌‌دان در مورد کروناویروس و کاپیتالیسم

بارقه امیدی هست

آن چه در زیر می‌خوانید برگردان فارسی گفت‌وگوی "یانیس واروفاکیس"(۱)، اقتصاد‌دان و وزیر پیشین دارائی یونان و "دیوید مَک ویلیامز"(۲)، اقتصاد‌دان ایرلندی، در مورد پیامدهای بحرانِ برآمده از بیماری عالم‌گیر[پاندمی] کرونا و چشم‌اندازهای احتمالی دوران پس از این بحران است. این گفت‌وگو در تارنمای روزنامه‌ی انگلیسی "گاردیَن" منتشر شده است.

فاضل غیبی

چرا شاهان معاصر ایران خودکامه شدند؟

هدف این نوشتار بررسی علت اصلی استبداد و ظلم شاهان ایران در دوران معاصر است. آنان نه تنها رقبا و مدعیان خود را از میان برداشتند، بلکه حتی از کشتن نخبگانی که می‌توانستند خدمات بزرگی به اصلاح و پیشرفت ایران انجام دهند نیز ابا نکردند. واقعاً به چه سبب شاهان دو سدۀ گذشته بدون استثنا چنین «نمک‌نشناس» بودند؟

آرشيو انديشه
Iran Emrooz
(iranian political online magazine)
iran emrooz©1998-2020
e-mail:
ايران امروز (نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايت‌ها و نشريات نيز ارسال می‌گردند معذور است.
استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.