پنجشنبه ۳ بهمن ۱۳۹۸
Thursday 23 January 2020

محسن رنانی

من بسیار امیدوارم؛ آینده ایران تماشایی است

پس از حوادث آبان امسال، شواهدی از کاهش امید اجتماعی بویژه در نسل جوان پدیدار شده است. بزرگترها نیز عمدتا یا نگران شده‌اند یا ترسیده‌اند. من اما، با کمال تأسف از خشونتی که رفت و ادای احترام به جانباختگان این حوادث، آن را حادثه مبارکی می‌بینم که در زمان و مکان درستی رخ داده است و مطمئنم که منشاء تحولات مهمی در آینده‌ای نه‌چندان دور خواهد شد.

مزدک بامدادان

رازگشایی از یک چیستان

مسجدالاقصی و قرآن - چهار

اکنون اگر داستانهای تاریخ‌نگاری اسلامی را به کناری نهیم و به داده‌های سخت و آزمون‌پذیر بپردازیم، نشانی از عبدالله بن‌الزبیر در مکه و مدینه نمی‌یابیم و تنها می‌توانیم از فرمانروایی سخن بگوییم که در سالهای ۶۱ تا ۷۲ در شهرهای یزد و کرمان و ری و دارابگرد (۲،۵ تا ۳ هزار کیلومتر دورتر از مکه) بنام خود سکه زده است.

اشپیگل آنلاین

انقلاب رومانی در پیشگاه عدالت

انقلاب رومانی محاکمه می‌شود. علت: قتل‌عامی که پس از سرنگونی چائوشسکو توسط انقلابیون انجام شده است. حال عاملان این انقلاب خونین سال ۱۹۸۹ در برابر دادگاه باید پاسخگو ‏باشند. کِنو ورسک، گزارشگر اشپیگل با یکی از متهمان گفت‌وگو کرده است.‏

دکتر غنی مجیدی

سرمایه‌داری و اقتصاد سبز

پروژه اقتصاد سبز لیبرال ممکن است به اصلاح اقتصاد کمک کند، اما هیچ دولتی و یا نخبگان شرکت‌ها احتمالن کاهش اجباری در مصرف سوخت‌های فسیلی را نمی‌پذیرند. زیرا تغییر ساختاری در اقتصاد و ایجاد اقتصادی سبز و اکولوژیکی نیازمند سرمایه‌گذاری‌های کلان و نیز داشتن منابع مالی فراوان برای سرمایه‌گذاری در تغییر زیرساخت‌های صنعتی-اقتصادی نظام سرمایه‌داری فعلی است.

ب. بی‌نیاز (داریوش)

تبارشناسی ادیانِ سامی یکتاپرست - بخش سه

تا این جا دیدیم که نظریۀ آفرینش جهان که در تورات و قرآن آمده بر مبنای نظریۀ آفرینش سومریان، بابلی‌ها و آشوری‌ها استوار شده است. حال به یکی دیگر از مهم‌ترین داستان‌های عهد عتیق می‌پردازیم: داستان هابیل و قابیل [قائن]. در عهد عتیق آمده پس از این که خدا از دندۀ [چپ] آدم حوا را بوجود آورد، آدم به تدریج متوجه شد که «حوا» همسرش است. شرح ماجرا در عهد عتیق:

علیرضا بهتویی

آدورنو یا «لحظه‌ی پوپولیستی» لاکلائو

«شخصیت اقتدارطلب»

با قدرت گرفتن احزاب ناسیونالیست افراطی در اروپا (که بسیاری‌شان ریشه در جریانات فاشیستی دارند) و با انتخاب ترامپ در ایالات متحده و بولسونارو در برزیل، توضیح برآمدن دوباره‌ی نیروهای افراطی راست، بار دیگر در دستورکار پژوهشگران علوم اجتماعی قرار گرفته است.

محمدحسین شمسایی

مرجعیت اجتماعی دانشگاه در ایران

‏دانشگاهیان امروز نه تنها در کنش اجتماعی – سیاسی حضور ‏ندارند، بلکه هیچ‌یک از گروه‌های سامان‌یافتۀ مدنی مانند ‏طرفداران محیط زیست، بنیادهای نیکوکاری، انجمن‌ها و ‏کانون‌های مدافع حقوق بشر، حقوق زنان و کودکان، مدافعان ‏حقوق اقوام، مدافعان حقوق کارگران و کودکان کار، ‏طرفداران تاریخ و فرهنگ ملی ایرانی، انجمن‌های ادبی، ‏کنشگران رسانه‌ای و مانند اینها به دست دانشگاهیان ‏پایه‌گذاری نشده و از سوی آنان رهبری نمی‌شوند.

مزدک بامدادان

رازگشایی از یک چیستان

مسجدالاقصی و قرآن - سه

پژوهشگر اگر دمی سر از درون کتابهای تاریخ‌نگاران مسلمان بیرون آورد و اندکی نیز کتابهای تاریخ‌نگاران نامسلمان و یا بیرون از جغرافیای اسلامی را بخواند و سری هم به دانشهای هم‌پیوند مانند زبانشناسی، نمادشناسی و سکه‌شناسی و باستانشناسی بزند، آنگاه دیگر واگوئی تاریخ اسلام بدانگونه که می‌شناسیم، به این سادگیها نخواهد بود.

کاظم ایزدی

تعمقی برنظام فدراتیو و غیرمتمرکز برای ایران

در ایران با ساختار کالبدی ملّی خاصی که دارد چه نوع نظام سیاسی-اداری مناسب است و کارائی دارد، چه رویه و سازوکارهائی باید برگزید شود تا حکومت مردمی استقرار یابد و آزادی‌های زبان، اندیشه، بیان و قلم، مذهب و سایر حقوق فردی و جمعیِ انسان اجتماعیِ مسئول تأمین و عدالت اجتماعی و مشارکت شان درحکومت ملّی محقق شود

محمدحسین صدیق یزدچی ‏

نگاهی به کتاب «باقر مومنی، رهروی در راه بی‌پایان»‏

مهاجر در کتاب تازه نشر شده: «باقر مومنی، رهروی در راه بی‌پایان» نمونه‌هایی از ‏تلاش‌های فکری و مبارزات سیاسی یکی از اهل فکر و قلم و عمل سیاسی شناخته شدهء ایرانی، باقر ‏مومنی، را پیش روی خوانندگان می‌نهد کسی که از هفت دهه‌ی پیش به این سو بی‌وفقه می‌اندیشد ‏و می‌نویسد و با تیرگی‌های تاریخی ایرانی، اسلامی می‌ستیزد و بعضا اعماق بویناک این تاریخ را ‏پیش رو می‌نهد.

حمید فروغ

کاپیتال مارکس و ما روشنفکرانِ “جهان سومی”‏

یکی از ابداع کنندگان ناسزایِ ‏نئولیبرالیسم در ایران جایی نوشته: «نقدشان این است که چرا ‏چپ‌ها به آخوندها گیر نمی‌دهند». در جواب باید گفت: شما به ‏آخوندها "سواری" ندهید، گیر دادن پیشکشتان! برای "گیردادن به ‏آخوندها" مطالعه و شناخت جامعه و تاریخ معاصر ایران لازم است که ‏نه پیشکسوتان ضد امپریالیست شما داشتند و نه شماهای ضد ‏نئولیبرالیسم!

ب. بی‌نیاز (داریوش)

تبارشناسی ادیانِ سامی یکتاپرست – بخش دو

در بخش پیشین دیدیم که چگونه کلید‌واژه‌های بنیادین سومری-بابلی دربارۀ آفرینش جهان وارد انجیل عهد عتیق شدند: آفرینش جهان در شش روز که روز هفتم به عنوان روز استراحت و ستایش خدایان در نظر گرفته شده بود، و این که در آغاز آسمان و زمین به هم چسبیده بودن و سپس از هم جدا شدند و این که انسان از خاک/گِل ساخته شده. این ایده‌های سومری-بابلی ابتدا وارد عهد عتیق شدند و سپس از آنجا راه خود را به قرآن یافتند.

مزدک بامدادان

رازگشایی از یک چیستان

مسجدالاقصی و قرآن - دو

حتا اگر ما تاریخ‌نگاری اسلامی را موبه‌مو بپذیریم و آن را یک "تاریخ" در اندریافت دانشنامه‌ای آن بدانیم، و این را هم بپذیریم که عمر پس از گشودن ایلیاء (اورشلیم) در همان روز نخست مسجدی ساخت و نام آن را "الاقصی" گذاشت و سپس به مدینه بازگشت، باز هم در سال ۶۲۱ که گفته می‌شود معراج و اسراء در آن رخ داده‌اند، هیچ پرستشگاهی در جایی که امروزه مسجد اقصی در آن است، در کار نبوده است.

شیوا فرهمند راد

حکایت آن که «اهل این کار» نبود

داستان کسانی که از درون گروه‌ها و سازمان‌های مترقی و «چپ» و اوپوزیسیون به دستگاه‌های ‏پلیسی حکومت‌های ایران اطلاعات می‌دادند، چه کسانی که در این گروه‌ها نفوذ کرده‌بودند، چه ‏آن‌هایی که جبهه عوض کردند، و چه آن‌هایی که پس از دستگیری داوطلبانه یا اغلب زیر شکنجه هر ‏چه می‌دانستند گفتند، تازگی ندارد. اما از همان سال‌های دور تا امروز هویت بسیاری از آن افراد ‏هنوز ناشناخته مانده‌است.‏

آرشيو انديشه
Iran Emrooz
(iranian political online magazine)
iran emrooz©1998-2020
e-mail:
ايران امروز (نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايت‌ها و نشريات نيز ارسال می‌گردند معذور است.
استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.