چهارشنبه ۱۳ اسفند ۱۳۹۹
Wednesday 3 March 2021
ايران امروز

کرامت الهی

«تبارشناسی یک ایدئولوژی» (بخش۳)

از یادداشتهای یک کمونیست ناراضی در دسامبر ۱۹۳۹: «آنچه بر ما گذشت دهشتناک و بی‌رحمانه بود. تصویربرداری‏های داستایوسکی در رمان «خانۀ اموات» پیش آن بی‏رنگ بود ... به گرسنگیِ مداوم، هذیان نیز افزوده می‏شد. من بیش از نصف آنچه بودم، نیستم. پوست و استخوان، سخت بیمار و بی‌جان و بی‌رمق. وای! فاشیسم هنوز می‏تواند از این راهزنان بسیار چیزها بیاموزد و حتی می‏تواند خود را با فرهنگ قلمداد کند. بی‌شک روی پرونده‏های ما نوشته بودند: باید با وسایل قانونی نابود گردد ...»

ایراندخت سهند

عصب شناسی مغز و هویت(۵)

کنکاشی در روان‌پریشی تروریسم مجاهد-فدایی

هویت این افراد بیمار بر اساس آن توهمی است که نقش تاریخی برای خود قایلند و برای رسیدن به هدف هر کاری از آنان بر می‌آید. این نفرت از حکومت همراه با این همه سنگ‌دلی با واقعه انقلاب اسلامی روبرو شد. انقلابی که از همان روز اول بوی خون می‌داد و لاجرم به مذاق فداییان بسیار خوش می‌آمد.

قربان عباسی

از شاعرانه‌سازی سیاست تا سیاست‌زدایی ‏روشن‌فکرانه

چرا ما به جای عمل فقط حرف می‌زنیم؟

‏سوژه‌ی رمانتیک با توسل به مباحثه و مکالمه سیاست را به ‏گفت‌وگوی بی‌پایان تبدیل می‌کند؛ مناقشه‌های سیاسی قرار نیست ‏حل‌وفصل شوند بلکه ارزش‌های سیاسی‌ای هستند که باید با آن‌ها ‏بازی شود، بازی خلاقانه‌ی کلمات -نوعی خودارضایی دهانی- که ‏مقصود آن همان لذت حاصل از بازی است.

دکتر‌ هاشم آقاجری

حصر در تاریخ معاصر ایران

حصر به عنوان یک پدیده مدرن و مرتبط با عصر ارتباطات و اطلاعات و ‏جامعه توده‌ای و توده‌ای شدن سیاست یکی از ابزارهایی است که حکومت‌های غیر دموکراتیک در جهان ‏سوم از آن استفاده می‌کنند. اما آنچه این حکومت‌ها را فریب می‌دهد نتایج کوتاه مدت و زود گذریست که ‏آنها از اعمال این سیاست می‌بینند. در حالی که اگر آینده‌نگرتر باشند باید در افق وسیع‌تری به این ‏سیاست بنگرند و در واقع به جای اعمال سیاست حصر به سوی اصلاح اساسی ساختارهای استبدادی و ‏سیاست‌های تک نفره اقتدارگرا و بالاخره برقراری نوعی جامعه دموکراتیک و حکومت قانون حرکت کنند.‏

کرامت الهی

«تبارشناسی یک ایدئولوژی»(بخش ۲)

در اندیشۀ هگل تولید جایی نداشت و در آراء مارکس اندیشه. نه اینکه مارکس میل به حذف تفکر و اندیشه از مردم داشته باشد، زیرا می‏‌دانست حذف اندیشه از بشر برابر است با تولید مامورانی که برخوردشان با انسان از شأن آدمی خارج است. اما به چیزهایی همچون دیکتاتوریِ پرولتاریا باور داشت و همین سبب شد که لنین، استالین، انور خوجه، کاسترو، کیم ایل سونگ و پل پوت با استناد به آن فاتحۀ اندیشه را بخوانند و در شوروی سابق، اندیشه و اندیشیدن را به عهدۀ پلیس مخفی بگذارند.

علی‌محمد اسکندری‌جو ‏

علت برآمدن رضاخان و برافتادن کلنل

ژاندارم‌ها کودتا نمی‌کنند

شایسته نیست تاریخ را تحقیر کنیم و آن را صرفا به حادثه‌ای که در گذشته رخ‌داده ساده ‏سازیم؛ به بهانه صدمین سال کودتای اسفند نمی‌خواهم از مزایا و مضرات فرمانده تیپ ‏قزاق که این‌روزها به دلایلی گاهی "خان" خوانده می‌شود و گاهی نیز شاه، بنویسم بلکه ‏درنگی‌ کوتاه دارم بر این کودتا و پاسخی به این پرسش که ژنرال آیرونساید فرمانده ‏انگلیسی به کدام بهانه پرچم کودتا را به‌جای افسر ژاندارم آموزش دیده مدرسه سوئدی، به ‏یک افسر قزاق مکتب ندیده روسی سپرد؟

روایت «حسن نمکدوست»

آغاز و پایان ماهنامه «پیام امروز»

آنهایی که در سالهای میانی دهه ۷۰ سیاست را دنبال می‌کردند بعید است نامی از ماهنامه «پیام امروز» نشنیده باشند. نشریه‌ای که تورق آن طول می‌کشید. گزارش‌های ویژه این نشریه زبانزد بود. نگارش زیبایی داشت و سرشار از نکته بود گزارش‌هایی تحلیلی، تحقیقی درباره قتل‌های زنجیره‌ای، کوی دانشگاه، ادعاهای امیرفرشاد ابراهیمی و از این دست.

مهدی فتاپور

جنبش دانشجویی در سال‌های ۴۷ تا ۵۲‏

این نوشته نگاهی است به جنبش دانشجویی ایران در سال‌های ۴۷ تا ۵۲ (در تهران) و رابطه آن با ‏جنبش فدایی. در این نوشته کوشش شده است روندهای عمومی جنبش دانشجویی بررسی شود و به ‏حوادث و حرکات معین تنها در مواردی که برای توضیح روندهای عمومی لازم به نظر رسیده ‏مکث شود. نوشتن تاریخ کامل جنبش دانشجویی و برشمردن جزئیات حوادث آن دوران نیازمند ‏فرصت دیگری است.‏

کرامت الهی

«تبار ‏شناسی یک ایدئولوژی»(بخش ۱)

مستیِ رویای انقلاب، کیا وُ بیای فدائیان خلق و ابر قدرتیِ اتحاد جماهیر شوروی، فرصت اندیشیدن را از ما گرفت و شاید هم گرفته شد و نه رهبران سازمان‌های چپ چیز زیادی می‏دانستند و نه خود در بند آموختن بودند و نه در صدد آموزش به هواداران خود. اما ضربۀ ۵۷، زلزلۀ بیداری بود که ازخود بپرسیم: در کجای جهان ایستاده‌‏ایم و کیستیم؟

برگردان: مهدی رجبی

نابرابری درآمد و خوشبختی

آمریکایی‌ها آن زمان که ثروت ملی به طور متعادلی توزیع شود، نسبت به زمانی که توزیع ثروت کمتر متعادل باشد، خوشبخت‌تر‌اند. اگر هدف نهایی جامعه، خوشبخت کردن شهروندان خود باشد، بهتر است سیاست‌هایی را در پیش بگیریم که برابری درآمد را بیشتر کرده، و انصاف و اعتماد عمومی به‌بار آورد.

ایراندخت سهند

عصب‌شناسی مغز و هویت(۴)

کنکاشی در روان‌پریشی تروریسم مجاهد-فدایی

داستان سازمان مجاهدین خلق ایران و انقلاب ایدئولوژیک‌شان. داستانی است که با ویژگی‌های بومی، با وجود اوضاع و احوال مختص یک کشور، همانند خود را در فرایند مشابهی در دیگر کشورها می‌یابد. مشت برخی از این «برادران عقیدتی» تا پیش از رسیدن به قدرت باز نمی‌شود.

محسن رنانی

از مدارا با کلاغ تا دموکراسی

«تا زمانی که در این کشور حیوان آزاری وجود دارد و گربه‌ها و سگ‌ها و کلاغ‌ها و گنجشک‌ها از آدم‌ها می‌ترسند سخن از دموکراسی یاوه‌ای بیش نیست. نمی‌خواهد به مقامات بگویید مدارا کنید و رفتارتان با مردم دموکراتیک باشد. بروید تمرین دموکراسی را از همین مدارا با حیوانات و طبیعت شروع کنید.»

قربان عباسی

زیستن در تناقض

مدرن بودن یعنی تعلق داشتن به محیطی که ماجرا، قدرت، شادی، رشد و دگرگونی خود و جهان را نوید می‌دهد و در عین‌حال ما را با تهدید نابودی و تخریب همه آنچه داریم مواجه می‌سازد. برمن چنین خلاصه می‌کند: «مدرن بودن یعنی تعلق داشتن به جهانی که درآن به قول مارکس «هرآنچه سخت و استوار است دود می‌شود و به هوا می‌رود».

سیاوش قائنی

«اقتصاد واقعاً موجود»؛ نئولیبرالیسم یا اقتصاد بازار؟

در اغلب کشور‌ها از جمله کشورهای پیشرفته صنعتی، بسیاری از پیروان نئولیبرالیسم در گفتمان‌های عمومی و نوشته‌های خود برای تعریف «اقتصاد واقعاً موجود» آگاهانه برای گمراهی افکار عمومی واژه «اقتصاد بازار» را به کار می‌برند. نویسنده در این نوشتار می‌کوشد نشان دهد که اقتصاد نئولیبرالیستی یا «اقتصاد واقعاً موجود» با «اقتصاد بازار آزاد» یا اقتصاد کلاسیک نزدیکی چندانی ندارد.

آرشيو انديشه
ايران امروز (نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايت‌ها و نشريات نيز ارسال می‌گردند معذور است.
استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.
Iran Emrooz
(iranian political online magazine)
iran emrooz©1998-2021
e-mail: editor@iran-emrooz.net