جمعه ۱۵ فروردين ۱۳۹۹
Friday 3 April 2020
ايران امروز

مزدک بامدادان

وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْجِنُّ[۱] - یک

و تو چه می‌دانی جنّ چیست؟

سخنان سید علی خامنه‌ای درباره ویروس مرگبار کرونا و پیوند آن با "جنّ" روان خفته ایرانیان را بار دیگر تکانی سخت داد، تا بار دیگر در راه رفته خود بنگرند و در دستآوردهای انقلاب شکوهمندشان اندیشه کنند و از این خواری و زبونی خودخواسته سر از شرم بزیر افکنند. سخن من در این نوشتار ولی نه بر سر آشفته‌گوئیهای رهبر رژیم اسلامی، که در واگشائی یکی از واژه‌های پُربَسآمد اسلام‌پژوهی، یعنی "جنّ" است.

محمود سریع‌القلم

«علاقه به قدرت فقط با مرگ متوقف می‌شود»

غُربَتِ استدلال

رفتار خوب و بد انسان‌ها شرطی است. حفظ قدرت و سِمَت به مراتب مهم‌تر از استدلال، منطق، Fact، آمار، دلیل، مطالعه، تحقیق، مدرک، تحصیلات و علم است. چرا رقابت حزبی تعیین کننده است؟ چون از خود بزرگ‌بینی و خود حق‌پنداری جلوگیری می‌کند. بنابراین، داشتن تحصیلات به معنای مبرّا بودن از این آفت نیست. آنچه مهم است ساختاری است که این فرد تحصیل کرده در آن عمل می‌کند.

ایرج سبحانی

درک معمای کرونای چینی از دیدگاه داروین

دنیای ویروس‌ها همانند دنیای همه موجودات زنده دستخوش تغییرات است. محیط زیست میدان بروز این تغییرات بوده و انسان از این مسیر در تغییرات موجودات تک سلولی بی‌تاثیر نیست. این ارتباطات طبق قوانین پلاستیسیته عمل می‌کنند. با توجه به همین قوانین، داده‌های علمی نوین نشان می‌دهند که تغییرات مشاهده شده ناشی از نابسامانی است که انسان به محیط زیست خود و سایر موجودات تحمیل کرده است.

هنینگ بورم / اقتباس: فاضل غیبی

دربارۀ آزادی عمل پادشاهان ایران در دوران اشکانی و ساسانی

مداومت در دگرگونی

در پاییز سال ۵۳۱م. پس از مرگ قباد، شاهنشاه ساسانی، انتخاب جانشین او دربار تیسفون را با مشکلی روبرو کرد: پسر بزرگ او، کاووس، خواهان جانشینی پدر بود، اما، هنگامیکه بنا روش همیشگی، مجلس مهان برای گزینش جانشین برقرار شد، یکی از اعضای مجلس، به نام «مَهبُد»، نوشتاری از قباد نشان داد که در آن به جانشینی پسر سوم خود «خسرو» سفارش کرده بود.

آرمین لنگرودی

گره‌ای بنام فلسطین

شناخت بسیاری از مردمان امروزین ـ و شاید بیشتر از همه، مسلمانان و ایرانیان ـ پیرامون آنچه که "فلسطین و فلسطینیان" خوانده می‌شوند، دانشی است برخاسته از یهودستیزی اسلامی و کلیشه‌سازیهای شبه‌روشنفکران امپریالیزم‌ستیز. بسیاری از ما ـ برگرفته از همین نگرشها ـ گمان بر آن داریم که "فلسطین" یک کشور و "عربهای فلسطینی" یک قوم تاریخی هستند...

محمد امینی

شاهِ میرفطروس (بخش دوم)

اگرچه افسانه‌ی نیم پخته‌ی گرایش رضاشاه به سوی آلمان، بهانه‌ای برای اشغال ایران از سوی متّفقین بود، پایان یافتن پادشاهی رضاشاه که کشور و دولت را با پنجه‌ای آهنین اداره می‌کرد، گشایش سپهر سیاسی و اجتماعی ایران را درپی داشت. نمایندگان مجلسی که در ماه‌های پایانی پادشاهی رضاشاه برگزیده شده بودند، اینک آزادانه‌تر به گفت‌وگو پرداختند و فراکسیون‌های سیاسی پس از شانزده سال به مجلس بازگشت.

آذرخش ایرانی

شهامت شهروندی چیست؟

در برابر بی‌عدالتی‌ها و حق کشی‌ها بی‌تفاوت نباشیم! در برابر اعمال و رویدادهایی که عزت، حرمت و ‏کرامت انسانی به هر نامی و دلیلی و از سوی هر کس و نیرویی خدشه‌دار می‌شوند، سکوت نکنیم! اگر من و تو در ‏برابر سرنوشت دیگران بی‌تفاوت باشیم، فردا کسی از دیگران باقی نخواهد ماند که از حق من و تو دفاع کند! سرزمین و ‏جامعه‌ی ما اینک بیش از هر زمان دیگری به شهروندانی نیاز دارد که شهامت شهروندی داشته باشند.‏

محمد امینی

شاهِ میرفطروس (بخش یکم)

گرفتاری من با «نیم نگاهِ» آقای میرفطروس، در وارونه‌سازی راستی‌های تاریخ به نام «نقد و پژوهش» است که پیشتر در کتاب «سوداگری با تاریخ» به آن‌ها پرداخته‌ام. در چند نوشتار به این وارونه‌سازی‌ها و نیز شلختگی ایشان در تاریخ نگاری خواهم پرداخت.

محسن رنانی

گذار به دموکراسی در ایران امروز

از مهمترین ویژگی‌های افراد دموکراتیک، توان دیالوگ و مهارت عقب نشینی است. در غرب کار مهم احزاب همین است. مهارت گفتگو و عقب نشینی، مهارت صبر و عذرخواهی. احزاب، دانشگاهی برای تربیت سیاست‌مدار با این ویژگی‌ها هستند. اینها مهارت‌های دموکراتیک است، نه اینکه بیاییم در خیابان جلو مجلس و بگوییم مجلس اینجا است که مردم هستند و با این حرف مجلس را بی‌اعتبار کنیم.

محمود سریع‌القلم

آیا عصرِ روشنفکری پایان یافته است؟

در کشورهایی سیاست فعال است و ذهن‌ها متوجه حاکمان است که بی‌ثباتی اقتصادی وجود دارد. روشنفکر سوال مطرح می‌کند: سوالاتی مهم و کلیدی. روشنفکر نمایندۀ فکری و فلسفی جامعه در برابر حاکمیت است. در جهان امروز، اگر حاکمیت کار خود را در تامین نیازهای عمومی مردم با کارآمدی انجام دهد و مردم احساس کنند خوب زندگی می‌کنند و ثبات و آینده دارند، کار روشنفکران به کسادی می‌رود.

ایراندخت سهند

کنکاشی در روان‎ ‎‏‌پریشی تروریسم مجاهد-‏‎ ‎فدایی

عصب شناسی مغز و هویت(۲)‏

از ورای این مقاله خواهیم دریافت که حکایت دفاع از دمکراسی مجاهد-فدایی داستان «گربه ‏‏‌عابد شد و مسلمانا»ی عبید زاکانی است. خوشبختانه اکثر مردم ایران نه سخنان مجاهدین در ‏زمینه‌ی دمکراسی و ایران را باور دارند و نه بحث‌های فداییان در مورد حقوق بشر را جدی ‏می‌گیرند. اما شرایط بحرانی ایران شناخت عملکرد این جریان‌ها را ملزم می‌کند.

آذرخش ایرانی

از کودکی سیاسی تا بلوغ سیاسی

انسان‌ها برای رسیدن به بلوغ سیاسی نیاز به آگاهی دارند؛ آگاهی از خود، از تاریخ خود، از سرزمین خود، از جامعه ‏و از جهان پیرامون. آگاهی از گذشته، حال و آینده‌ی خود. آگاهی‌ای که آنها را از قید هرگونه بندهای اعتقادی و ایدئولوژیک ‏رها کند و آنها را به انسان‌هایی آزاد و مستقل بدل نماید.‏

محسن رنانی

من بسیار امیدوارم؛ آینده ایران تماشایی است

پس از حوادث آبان امسال، شواهدی از کاهش امید اجتماعی بویژه در نسل جوان پدیدار شده است. بزرگترها نیز عمدتا یا نگران شده‌اند یا ترسیده‌اند. من اما، با کمال تأسف از خشونتی که رفت و ادای احترام به جانباختگان این حوادث، آن را حادثه مبارکی می‌بینم که در زمان و مکان درستی رخ داده است و مطمئنم که منشاء تحولات مهمی در آینده‌ای نه‌چندان دور خواهد شد.

مزدک بامدادان

رازگشایی از یک چیستان

مسجدالاقصی و قرآن - چهار

اکنون اگر داستانهای تاریخ‌نگاری اسلامی را به کناری نهیم و به داده‌های سخت و آزمون‌پذیر بپردازیم، نشانی از عبدالله بن‌الزبیر در مکه و مدینه نمی‌یابیم و تنها می‌توانیم از فرمانروایی سخن بگوییم که در سالهای ۶۱ تا ۷۲ در شهرهای یزد و کرمان و ری و دارابگرد (۲،۵ تا ۳ هزار کیلومتر دورتر از مکه) بنام خود سکه زده است.

آرشيو انديشه
Iran Emrooz
(iranian political online magazine)
iran emrooz©1998-2020
e-mail:
ايران امروز (نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايت‌ها و نشريات نيز ارسال می‌گردند معذور است.
استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.